Rada Polityki Pieniężnej po dwudniowym posiedzeniu 3-4 listopada 2026 r. nie ruszyła stóp procentowych. Stopa referencyjna NBP zostaje na poziomie 3,75 proc., lombardowa 4,25 proc., a depozytowa 3,25 proc. To siódme z rzędu posiedzenie bez zmian: ostatni raz Rada obniżyła stopy w marcu, schodząc z 4,00 do 3,75 proc.
Dla osób spłacających kredyt z oprocentowaniem zmiennym to dobra, choć mało spektakularna wiadomość. Rata w najbliższych tygodniach nie powinna się zmienić. Ciekawsze jest pytanie, co będzie dalej, bo rynek finansowy coraz głośniej mówi nie o obniżkach, ale o podwyżkach w 2027 r. Policzyliśmy, ile kosztowałby taki scenariusz.
Co dokładnie postanowiła Rada
Decyzja nie była zaskoczeniem. Ekonomiści ankietowani przed posiedzeniem niemal jednogłośnie spodziewali się braku zmian. Rada miała przed sobą nową, listopadową projekcję NBP, czyli prognozę inflacji i wzrostu gospodarczego na kolejne lata. Szczegółowe uzasadnienie decyzji prezes NBP zwyczajowo przedstawia na konferencji prasowej dzień po posiedzeniu.
Tło jest mieszane. Według szybkiego szacunku GUS inflacja w październiku spadła do 3,5 proc. rok do roku, z 4,1 proc. we wrześniu. To górna granica pasma wokół celu NBP, który wynosi 2,5 proc. z dopuszczalnym odchyleniem o 1 punkt procentowy w każdą stronę. Spadek był jednak w dużej mierze zasługą tańszego paliwa, a ten efekt zawdzięczamy obniżonym podatkom, które mają obowiązywać tylko do końca roku. Szerzej piszemy o tym w tekście o tym, jak inflacja i ceny paliw mogą wpłynąć na raty w 2027 r.
Rata kredytu nie zależy bezpośrednio od stopy referencyjnej NBP, tylko od wskaźnika zapisanego w umowie, najczęściej WIBOR 3M lub 6M. Na początku listopada 2026 r. WIBOR 3M wynosił ok. 3,9 proc., czyli nieco więcej niż stopa referencyjna. Ta różnica pokazuje, że banki nie zakładają szybkich obniżek.
Ile wynosi rata przy obecnych stopach
Żeby pokazać skalę, przyjęliśmy typowe założenia: kredyt w złotych, rata równa, okres 25 lat, oprocentowanie zmienne złożone z WIBOR 3M na poziomie 3,9 proc. i marży banku 2 punktów procentowych. Razem daje to 5,9 proc. w skali roku. Nie wliczamy ubezpieczeń ani prowizji.
| Kwota kredytu | Rata przy 5,9% | Suma odsetek przez 25 lat |
|---|---|---|
| 300 000 zł | 1 915 zł | ok. 274 tys. zł |
| 500 000 zł | 3 191 zł | ok. 457 tys. zł |
| 700 000 zł | 4 467 zł | ok. 640 tys. zł |
Suma odsetek zakłada, że oprocentowanie przez całe 25 lat się nie zmieni, a tak oczywiście nie będzie. Tabela pokazuje raczej rząd wielkości. Do raty trzeba jeszcze doliczyć ubezpieczenia wymagane przez bank, a przy zakupie także prowizję i opłaty notarialne.
Co dalej ze stopami w 2027 roku
Jeszcze latem większość prognoz zakładała, że w 2027 r. stopy zaczną spadać. Jesienią nastroje się odwróciły. Powody są trzy.
- Paliwa. Obniżony VAT i akcyza na benzynę i olej napędowy obowiązują do 31 grudnia 2026 r. Jeśli rząd ich nie przedłuży, ceny na stacjach podskoczą od stycznia, a razem z nimi inflacja.
- Złoty i stopy za granicą. Część analityków zwraca uwagę, że rosnące stopy w USA i strefie euro mogą osłabiać złotego. Słabsza waluta to droższy import i wyższe ceny w sklepach.
- Wyceny rynkowe. Rynek kontraktów terminowych na stopy procentowe już od kilku tygodni zakłada podwyżki w 2027 r. Niektóre banki w swoich prognozach widzą wzrost stopy referencyjnej do 4,00 proc. na początku przyszłego roku.
Trzeba to powiedzieć wyraźnie: to są prognozy, nie decyzje. Rada nie zapowiedziała podwyżek, a październikowy spadek inflacji był większy, niż oczekiwali ekonomiści. Jeśli od stycznia inflacja nie odbije mocno w górę, scenariusz stabilnych stóp przez dłuższy czas pozostaje całkiem realny. Ale planując domowy budżet, rozsądniej przygotować się na wariant gorszy niż liczyć na lepszy.
Scenariusz podwyżki: o ile wzrośnie rata
Załóżmy, że WIBOR 3M rośnie razem ze stopą referencyjną, a marża pozostaje bez zmian. Policzyliśmy ratę przy wzroście oprocentowania o 0,25 i 0,5 punktu procentowego, a dla porównania także przy obniżce o 0,25 punktu. Pozostałe założenia jak wyżej: 25 lat, rata równa.
| Kwota kredytu | Obniżka o 0,25 pkt (5,65%) | Dziś (5,9%) | Podwyżka o 0,25 pkt (6,15%) | Podwyżka o 0,5 pkt (6,4%) |
|---|---|---|---|---|
| 300 000 zł | 1 869 zł (-46 zł) | 1 915 zł | 1 961 zł (+46 zł) | 2 007 zł (+92 zł) |
| 500 000 zł | 3 115 zł (-76 zł) | 3 191 zł | 3 268 zł (+77 zł) | 3 345 zł (+154 zł) |
| 700 000 zł | 4 362 zł (-105 zł) | 4 467 zł | 4 575 zł (+108 zł) | 4 683 zł (+216 zł) |
Prosta reguła, która wynika z tych liczb: przy kredycie na 25 lat każde 0,25 punktu procentowego to mniej więcej 15 zł miesięcznie na każde 100 tys. zł zadłużenia. Przy kredycie 500 tys. zł podwyżka o pół punktu kosztuje ok. 1,8 tys. zł rocznie. To nie jest powtórka z 2022 r., kiedy raty rosły o kilkadziesiąt procent, ale dla wielu rodzin to odczuwalna kwota, porównywalna z rocznym rachunkiem za internet i telefon.
Para z Krakowa spłaca 500 tys. zł kredytu na 25 lat, dochód netto gospodarstwa 13 tys. zł. Dziś rata to 3 191 zł, czyli niespełna 25 proc. dochodu. Gdyby w 2027 r. stopy wzrosły o 0,5 punktu, rata urosłaby do 3 345 zł, a udział w dochodzie do ok. 26 proc. Budżet to wytrzyma, ale tylko jeśli para ma zapas na nieprzewidziane wydatki.
Kiedy zmiana dotrze do Twojej raty
Nawet jeśli Rada podniesie stopy, rata nie wzrośnie następnego dnia. Mechanizm wygląda tak:
- Kredyt oparty na WIBOR 3M. Bank aktualizuje oprocentowanie co trzy miesiące, według wartości wskaźnika z dnia wskazanego w umowie. WIBOR często reaguje z wyprzedzeniem, jeszcze zanim Rada podejmie decyzję, bo uwzględnia oczekiwania rynku.
- Kredyt oparty na WIBOR 6M. Zmiana oprocentowania co pół roku, więc reakcja jest wolniejsza w obie strony.
- Nowy kredyt oparty na POLSTR. Ten wskaźnik patrzy wstecz, czyli odzwierciedla stawki, które już obowiązywały. Podwyżka dotrze do raty po decyzji Rady, a nie przed nią. Różnice między wskaźnikami wyjaśniamy w tekście POLSTR zamiast WIBOR.
- Okresowo stała stopa. Do końca okresu stałego oprocentowania rata się nie zmienia, niezależnie od decyzji Rady.
Co możesz zrobić teraz
Brak zmian w listopadzie daje trochę czasu. Warto go wykorzystać na trzy rzeczy.
Policz swój bufor. Sprawdź w harmonogramie spłat, ile zostało do spłaty i na ile lat. Do naszej reguły 15 zł na 100 tys. zł dodaj własne liczby i zadaj sobie pytanie, czy podwyżka o pół punktu albo o cały punkt zmieści się w budżecie. Jeśli nie, zacznij od zbudowania rezerwy. Ile powinna wynosić przy kredycie, opisujemy w tekście o poduszce bezpieczeństwa.
Rozważ stałą stopę. Jeśli zależy Ci na przewidywalności, zapytaj bank o możliwość przejścia na okresowo stałe oprocentowanie. To nie jest darmowe ubezpieczenie: stała stopa bywa wyższa od zmiennej, a w razie obniżek nie skorzystasz. Porównanie obu wariantów na przykładach znajdziesz w tekście stała czy zmienna stopa procentowa.
Nadpłata zamiast czekania. Masz oszczędności ponad poduszkę finansową? Nadpłata zmniejsza kwotę, od której liczone są odsetki, więc każda przyszła podwyżka uderzy w mniejszy dług. Po trzech latach od zawarcia umowy z oprocentowaniem zmiennym bank nie może pobrać za nią prowizji. Co się bardziej opłaca, krótszy okres czy niższa rata, liczymy w tekście o nadpłacie kredytu hipotecznego.
Następna decyzja w grudniu
Ostatnie w tym roku posiedzenie decyzyjne Rady zaplanowano na 1-2 grudnia 2026 r. Wcześniej, 13 listopada, GUS poda pełne dane o inflacji za październik, w tym inflację bazową, czyli wskaźnik bez cen żywności i energii, który dobrze pokazuje, czy presja cenowa w gospodarce słabnie. Najważniejsza dla rat będzie jednak decyzja rządu o przyszłości obniżonych podatków na paliwa. Od niej w dużej mierze zależy, jak będzie wyglądała inflacja na początku 2027 r.
Najczęstsze pytania
Czy po listopadowej decyzji RPP moja rata się zmieni?
Nie z powodu samej decyzji, bo stopy się nie zmieniły. Rata może się nieznacznie zmienić przy najbliższej aktualizacji oprocentowania, jeśli WIBOR z dnia wskazanego w umowie różni się od poprzedniego. Przy obecnych poziomach będą to najwyżej drobne kwoty.
Czy w 2027 r. stopy na pewno wzrosną?
Nie. Rynek finansowy i część banków zakładają podwyżki, ale Rada ich nie zapowiedziała. Wiele zależy od inflacji na początku roku, a ta od tego, czy obniżone podatki na paliwa zostaną przedłużone.
O ile wzrośnie rata przy podwyżce o 0,25 pkt proc.?
Przy kredycie na 25 lat i oprocentowaniu ok. 5,9 proc. mniej więcej o 15 zł na każde 100 tys. zł do spłaty. Przy 500 tys. zł to ok. 77 zł miesięcznie.
Ile wynoszą stopy procentowe NBP w listopadzie 2026?
Referencyjna 3,75 proc., lombardowa 4,25 proc., depozytowa 3,25 proc. Ostatnia zmiana miała miejsce w marcu 2026 r.
Kiedy jest następne posiedzenie RPP?
Ostatnie decyzyjne posiedzenie w 2026 r. zaplanowano na 1-2 grudnia. Wszystkie ważne daty dla kredytobiorców zebraliśmy w kalendarzu zmian na przełomie 2026 i 2027 r.
