Stopa ref. NBP: 3,75% WIBOR 3M: 3,9% Na bieżącoInflacja bazowa w październiku 2026 spadła do 2,9%. Co to znaczy dla stóp i rat aktualizacja 18.11.2026
Aktualności

Inflacja bazowa w październiku 2026 spadła do 2,9%. Co to znaczy dla stóp i rat

6 min czytania

NBP podał, że inflacja bazowa w październiku 2026 r. spadła do 2,9% r/r. Wyjaśniamy, co mierzy ten wskaźnik, jak może wpłynąć na decyzje RPP i o ile zmieniłaby się rata kredytu przy obniżce stóp.

inflacja bazowa październik 2026
Fot. prostooleh / Magnific

Inflacja bazowa w październiku 2026 r. spadła do 2,9% rok do roku z 3,1% we wrześniu - wynika z danych NBP opublikowanych 16 listopada. To drugi po finalnym odczycie GUS sygnał, że presja cenowa słabnie. Sprawdzamy, co z tego wynika dla Rady Polityki Pieniężnej, wskaźnika WIBOR i rat kredytów hipotecznych.

Z tego artykułu dowiesz się:

  • ile wyniosły w październiku wszystkie cztery miary inflacji bazowej,
  • czym inflacja bazowa różni się od inflacji CPI i dlaczego śledzi ją RPP,
  • czy spadek inflacji bazowej przybliża obniżkę stóp procentowych,
  • o ile spadłaby rata kredytu 400 i 600 tys. zł przy obniżce o 0,25, 0,5 i 1 pkt proc.,
  • co zmienia się dla kredytobiorców od stycznia 2027 r.

Inflacja bazowa w październiku 2026 - dane NBP

Najważniejsza miara, czyli inflacja po wyłączeniu cen żywności i energii, wyniosła w październiku 2,9% r/r wobec 3,1% miesiąc wcześniej. Spadły też dwie inne miary, a czwarta nie zmieniła się. Dane podajemy za komunikatem NBP z 16.11.2026 r. w opracowaniu Finwire.

Miara inflacji (r/r)Wrzesień 2026Październik 2026
Po wyłączeniu cen żywności i energii3,1%2,9%
Po wyłączeniu cen administrowanych4,1%3,5%
Po wyłączeniu cen najbardziej zmiennych4,0%3,3%
15% średnia obcięta2,8%2,8%
Dla porównania: inflacja CPI (GUS)4,1%3,5%

Inflacja CPI w październiku wyniosła 3,5% r/r, co GUS potwierdził w finalnym odczycie 13 listopada. Szczegóły tego odczytu i jego wpływ na raty opisaliśmy w tekście o inflacji w październiku 2026 r. Inflacja bazowa jest wyraźnie niższa od CPI, bo w październiku ceny podbijały przede wszystkim energia i paliwa, a te kategorie wskaźnik bazowy pomija.

Czym jest inflacja bazowa i dlaczego patrzy na nią RPP

Inflacja bazowa pokazuje, jak rosną ceny bez kategorii, na które polityka pieniężna ma mały wpływ. Ceny żywności zależą od pogody i zbiorów, a ceny energii i paliw od rynków światowych i decyzji regulacyjnych. Po ich wyłączeniu widać, jak drożeją usługi i towary, których ceny kształtuje głównie popyt w kraju, płace i oczekiwania firm.

Dla RPP to ważna wskazówka. Jeśli CPI rośnie przez drogi prąd, a inflacja bazowa jest niska, podwyżka stóp niewiele by pomogła. Jeśli natomiast inflacja bazowa długo utrzymuje się wysoko, oznacza to, że wzrost cen rozlał się na całą gospodarkę i trudniej go zatrzymać. Cel inflacyjny NBP to 2,5% z dopuszczalnym odchyleniem o 1 pkt proc. w każdą stronę. Główna miara bazowa (2,9%) jest więc w przedziale celu, a CPI (3,5%) na jego górnej granicy.

Czy spadek inflacji bazowej przybliża obniżkę stóp

Spadek inflacji bazowej działa na korzyść obniżki, ale nie przesądza o niej. Na listopadowym posiedzeniu (4.11.2026) RPP zostawiła stopę referencyjną na poziomie 3,75%, o czym piszemy w tekście RPP w listopadzie 2026 - stopy bez zmian. Rada patrzy nie tylko na bieżące odczyty, ale też na prognozę inflacji w kolejnych kwartałach, ceny energii w 2027 r., płace i sytuację finansów publicznych.

Ekonomiści nie są zgodni. Andrzej Gwiżdż z Portu po szybkim szacunku CPI napisał: „Podtrzymujemy prognozę utrzymania stóp procentowych na obecnym poziomie do końca 2026 roku" (za Bank.pl, 30.10.2026). W tym samym materiale Łukasz Śliwka z VIG/C-QUADRAT TFI zwracał uwagę, że niższa inflacja przemawia za łagodniejszym podejściem, ale ryzyka dla ścieżki cen w średnim terminie pozostają podwyższone. Październikowe dane bazowe są argumentem dla zwolenników obniżki, jednak jeden miesiąc to za mało, by zakładać ruch RPP już w grudniu.

O ile spadłaby rata kredytu przy obniżce stóp - wyliczenie

Obniżka stóp o 0,25 pkt proc. zmniejszyłaby ratę kredytu 400 tys. zł na 30 lat o ok. 63 zł, a obniżka o 1 pkt proc. o ok. 248 zł. Policzyliśmy to przy założeniu, że WIBOR 3M spadnie o tyle samo, o ile obniżona zostanie stopa referencyjna. W praktyce WIBOR reaguje na oczekiwania rynku, więc może zmieniać się wcześniej niż decyzja RPP i nie zawsze o identyczną wartość.

Punktem wyjścia jest oprocentowanie 5,75%: WIBOR 3M 3,90% (notowanie z 16.11.2026) plus marża 1,85%, którą przyjmujemy we wszystkich symulacjach portalu. Raty są równe, okres 30 lat.

ScenariuszOprocentowanieRata: 400 tys. złZmianaRata: 600 tys. zł
Dziś5,75%2 334,29 zł-3 501,44 zł
Obniżka o 0,25 pkt proc.5,50%2 271,16 zł-63 zł3 406,73 zł
Obniżka o 0,5 pkt proc.5,25%2 208,81 zł-125 zł3 313,22 zł
Obniżka o 1 pkt proc.4,75%2 086,59 zł-248 zł3 129,88 zł
Dla porównania: wzrost o 1 pkt proc.6,75%2 594,39 zł+260 zł3 891,59 zł

Przy kredycie 600 tys. zł obniżka o 0,5 pkt proc. to ok. 188 zł mniej miesięcznie, czyli ok. 2,3 tys. zł w skali roku. Warto zauważyć asymetrię: wzrost oprocentowania o 1 pkt proc. podnosi ratę bardziej, niż obniżka o tyle samo ją zmniejsza. Dlatego przy planowaniu budżetu lepiej przyjąć bufor na wzrost niż liczyć na spadek. Własne parametry sprawdzisz w kalkulatorze kredytu hipotecznego.

Kiedy zmiana dotrze do raty

W kredytach opartych na WIBOR 3M bank aktualizuje oprocentowanie co 3 miesiące, w terminach z umowy. Nawet jeśli WIBOR zacznie spadać, rata zmieni się dopiero w najbliższym dniu aktualizacji. Kredyty z okresowo stałą stopą w ogóle nie reagują na decyzje RPP, dopóki trwa okres stałego oprocentowania. Co dzieje się po jego zakończeniu, wyjaśniamy w poradniku o okresowo stałej stopie.

Co zmienia się od stycznia 2027 r.

Od 1 stycznia 2027 r. nowe kredyty o zmiennym oprocentowaniu mają być oparte na wskaźniku POLSTR zamiast WIBOR. Według danych GPW Benchmark, podawanych za Finwire, POLSTR 1M Stopa Składana wynosił 16.11.2026 r. ok. 3,48%, czyli mniej niż WIBOR 3M. Banki ustalą jednak do nowego wskaźnika własne marże, więc rata nowego kredytu nie musi być niższa. POLSTR, podobnie jak WIBOR, będzie reagował na decyzje RPP. Szerzej piszemy o tym w tekście POLSTR zamiast WIBOR.

Co z tego wynika dla kredytobiorców

Dane z października są dobrą wiadomością, ale nie powodem do zmiany planów z dnia na dzień. Jeśli spłacasz kredyt ze zmienną stopą, niższa inflacja bazowa zwiększa szansę, że w 2027 r. rata zacznie spadać, choć termin pierwszej obniżki pozostaje niepewny. Jeśli dopiero wybierasz kredyt, różnica między stałą a zmienną stopą jest dziś wyceną właśnie takich oczekiwań. Kolejne ważne dane to szybki szacunek inflacji CPI za listopad (GUS, koniec miesiąca) i grudniowe posiedzenie RPP.

FAQ - inflacja bazowa październik 2026

Ile wyniosła inflacja bazowa w październiku 2026 r.?

Według NBP inflacja po wyłączeniu cen żywności i energii wyniosła 2,9% r/r wobec 3,1% we wrześniu. Inflacja po wyłączeniu cen administrowanych spadła do 3,5%, po wyłączeniu cen najbardziej zmiennych do 3,3%, a 15% średnia obcięta pozostała na poziomie 2,8%.

Czym różni się inflacja bazowa od inflacji CPI?

CPI obejmuje cały koszyk zakupów, a inflacja bazowa pomija najbardziej zmienne kategorie, głównie żywność i energię. Dzięki temu lepiej pokazuje trwałą presję cenową w gospodarce.

Czy RPP obniży stopy w grudniu 2026 r.?

Tego nie wiadomo. Spadek inflacji bazowej jest argumentem za obniżką, ale część ekonomistów spodziewa się stóp bez zmian do końca 2026 r. RPP bierze pod uwagę także prognozy na kolejne kwartały.

O ile spadnie rata kredytu, jeśli stopy spadną o 0,25 pkt proc.?

Przy kredycie 400 tys. zł na 30 lat i oprocentowaniu 5,75% rata spadłaby o ok. 63 zł, a przy 600 tys. zł o ok. 95 zł, o ile WIBOR obniży się o tyle samo.

Czy inflacja bazowa wpływa na kredyt ze stałą stopą?

Nie w okresie stałego oprocentowania. Rata zmieni się dopiero po jego zakończeniu, gdy bank zaproponuje nową stałą stopę albo kredyt przejdzie na oprocentowanie zmienne.

Wyliczenia przygotowane 17.11.2026 przy założeniu: WIBOR 3M 3,90% (notowanie z 16.11.2026, GPW Benchmark), marża 1,85%, oprocentowanie nominalne 5,75%, raty równe, 30 lat, bez prowizji, ubezpieczeń i wyceny. Wyliczenia mają charakter wyłącznie poglądowy, nie są ofertą w rozumieniu art. 66 Kodeksu cywilnego ani prognozą decyzji RPP i nie zastępują oceny zdolności kredytowej przez bank.

Przeczytaj też:

Artykuł ma charakter informacyjny i nie jest poradą finansową ani prawną. Warunki kredytów zmieniają się - przed decyzją sprawdź aktualną ofertę banku i umowę.

Temat: Aktualności

Czytaj dalej

Polecamy