Okresowo stała stopa chroni ratę kredytu hipotecznego zwykle przez 5 lat. Gdy ten okres się kończy, bank proponuje nowe oprocentowanie, a jeśli go nie przyjmiesz, kredyt najczęściej przechodzi na stopę zmienną. Wyjaśniamy, jak wygląda ten moment, ile może zmienić się rata i co możesz zrobić, żeby nie przepłacić.
Z tego artykułu dowiesz się:
- kiedy bank przedstawia nową propozycję oprocentowania,
- co się dzieje, gdy nie przyjmiesz nowej stałej stopy,
- jak zmieni się rata kredytu 400 tys. zł po 5 latach w różnych scenariuszach,
- czy bank może pobrać opłatę za ustalenie nowej stopy,
- kiedy warto rozważyć refinansowanie albo nadpłatę.
Jak działa okresowo stała stopa
Okresowo stała stopa oznacza, że oprocentowanie kredytu jest stałe tylko przez część okresu kredytowania, najczęściej 5 lat. Kredyt na 25 czy 30 lat nie ma więc jednej stałej stopy na cały czas, tylko kolejne kilkuletnie okresy. Po każdym z nich bank ustala nowe oprocentowanie albo kredyt przechodzi na zmienne.
W tym czasie rata nie zależy od WIBOR ani decyzji RPP. To główna zaleta tego rozwiązania: wiesz, ile zapłacisz przez 60 miesięcy. Cena za tę pewność to zwykle wyższe oprocentowanie na starcie. Ogólne porównanie znajdziesz w tekście stała czy zmienna stopa procentowa, a tutaj skupiamy się na tym, co dzieje się na końcu okresu.
Kiedy bank przedstawia nową propozycję oprocentowania
Bank przedstawia propozycję nowej stałej stopy przed końcem bieżącego okresu, a szczegóły zapisuje w umowie. Przykładowo według ogólnej informacji o stałym oprocentowaniu publikowanej przez mBank klient dostaje ofertę na 2 miesiące przed upływem 5 lat. Przyjęcie oferty oznacza podpisanie aneksu.
Ten sam dokument przewiduje, że jeśli do końca kredytu zostało mniej niż 62 miesiące, nowej stałej stopy bank już nie proponuje. Inne banki mogą mieć inne terminy, dlatego najpewniejszym źródłem jest Twoja umowa i dołączone do niej informacje o stałym oprocentowaniu. Warto zajrzeć do nich kilka miesięcy przed końcem okresu, a nie dopiero po otrzymaniu listu z banku.
Czy bank może pobrać opłatę za nową stopę?
Nie. Ustawa o kredycie hipotecznym zakazuje pobierania opłat za ustalenie nowej stopy oprocentowania (art. 29 ust. 4). Przypomniał o tym Urząd KNF w stanowisku z 27 czerwca 2023 r. dotyczącym kredytów z okresowo stałą stopą. Jeśli w ofercie aneksu pojawia się taka opłata, warto o nią zapytać i w razie potrzeby złożyć reklamację do banku.
Co jeśli nie przyjmiesz nowej stałej stopy
Jeśli nie przyjmiesz propozycji, kredyt zwykle przechodzi na oprocentowanie zmienne określone w umowie, czyli wskaźnik referencyjny plus marża. Tak opisuje to choćby wspomniany dokument mBanku. Rata zaczyna wtedy zależeć od notowań wskaźnika i zmienia się co kilka miesięcy, zgodnie z umową.
Dla części kredytobiorców to wcale nie jest zły scenariusz. Jeśli marża w umowie jest niska, a wskaźnik spadł, rata zmienna może być niższa od nowej stałej. Problem pojawia się wtedy, gdy marża w umowie jest wysoka albo stopy rosną. Od 1 stycznia 2027 r. nowe kredyty zmienne mają być oparte na wskaźniku POLSTR, ale umowy zawarte z WIBOR do czasu zmiany wskaźnika działają na dotychczasowych zasadach. Więcej w tekście POLSTR zamiast WIBOR.
Ile może zmienić się rata po 5 latach - wyliczenie
Rata po 5 latach może być zarówno niższa, jak i wyraźnie wyższa niż na początku. Policzyliśmy to dla kredytu 400 tys. zł na 30 lat z okresowo stałą stopą 6,30% (dolna część przedziału 6,1-7,5% podawanego przez KredytPolska, stan na 9.11.2026).
Przez pierwsze 5 lat rata wynosi 2 475,89 zł. W tym czasie spłacasz ok. 122,1 tys. zł odsetek, a dług spada tylko do ok. 373,6 tys. zł. To saldo, od którego bank policzy nową ratę na pozostałe 25 lat (300 miesięcy).
| Oprocentowanie po 5 latach | Nowa rata (25 lat) | Zmiana wobec 2 475,89 zł |
|---|---|---|
| 5,00% | 2 183,86 zł | -292 zł |
| 5,74% (dzisiejsze zmienne: WIBOR 3M 3,89% z 13.11.2026 + marża 1,85%) | 2 347,90 zł | -128 zł |
| 6,30% (bez zmian) | 2 475,89 zł | 0 zł |
| 7,00% | 2 640,32 zł | +164 zł |
| 7,50% | 2 760,66 zł | +285 zł |
| 8,00% | 2 883,28 zł | +407 zł |
Wyliczenie: raty równe, saldo po 60 ratach, nowe oprocentowanie na cały pozostały okres. Nie jest to prognoza stóp, tylko zakres możliwych scenariuszy. Każdy punkt procentowy oprocentowania to przy takim saldzie ok. 220-245 zł miesięcznie. Własne warianty możesz sprawdzić w kalkulatorze kredytu hipotecznego.
Co zrobić przed końcem okresu stałej stopy
Najlepiej zacząć przygotowania 3-4 miesiące przed końcem okresu. Masz wtedy czas, by porównać propozycję banku z rynkiem i spokojnie podjąć decyzję.
- Sprawdź umowę. Znajdź datę końca okresu, termin na przyjęcie propozycji i zasady oprocentowania zmiennego (wskaźnik i marżę).
- Policz ratę zmienną. Dodaj marżę z umowy do aktualnego wskaźnika i sprawdź, ile wyniesie rata od salda z harmonogramu.
- Porównaj z propozycją banku. Nowa stała stopa ma sens, jeśli różnica wobec zmiennej jest niewielka, a stabilność raty jest dla Ciebie ważna.
- Sprawdź oferty innych banków. Jeśli marża w Twojej umowie jest wysoka, refinansowanie w innym banku może dać niższą ratę. Zwróć uwagę na koszty: wycenę, wpis hipoteki, ewentualną prowizję.
- Rozważ nadpłatę. Moment zmiany oprocentowania to dobra okazja, by zmniejszyć saldo, jeśli masz oszczędności ponad poduszkę bezpieczeństwa.
Czy można spłacić kredyt wcześniej w trakcie stałej stopy?
Można, ale w okresie stałej stopy bank może pobrać opłatę za wcześniejszą spłatę. Urząd KNF wskazywał, że bank musi wtedy jasno określić jej wysokość i sposób wyliczenia. Zasady są w umowie i różnią się między bankami: niektóre nie pobierają takiej opłaty wcale. Najczęściej najtaniej wychodzi nadpłata tuż po zakończeniu okresu stałej stopy.
Nadpłata na koniec okresu - przykład
Jeśli po 5 latach oprocentowanie spadnie do 5,74%, a Ty nadal będziesz płacić dotychczasową ratę 2 475,89 zł, kredyt skończy się po ok. 268 miesiącach zamiast 300. To ok. 2,7 roku krócej i ok. 40,7 tys. zł mniej odsetek niż przy płaceniu nowej, niższej raty 2 347,90 zł przez pełne 25 lat. W praktyce oznacza to wniosek o skrócenie okresu albo regularne nadpłaty różnicy. Obie drogi porównujemy w tekście nadpłata kredytu - okres czy rata.
Kiedy przyjąć nową stałą stopę, a kiedy przejść na zmienną
| Sytuacja | Co zwykle ma sens |
|---|---|
| Budżet jest napięty, wzrost raty o 300-400 zł byłby problemem | Nowa stała stopa, nawet nieco droższa |
| Niska marża w umowie, oprocentowanie zmienne wyraźnie niższe od propozycji | Przejście na zmienną, ewentualnie z nadpłatą różnicy |
| Wysoka marża w umowie, dobra zdolność kredytowa | Sprawdzenie refinansowania w innym banku |
| Planujesz sprzedaż mieszkania lub dużą nadpłatę w ciągu 1-2 lat | Ostrożnie z nową stałą stopą, sprawdź opłaty za wcześniejszą spłatę |
Nie ma jednej dobrej odpowiedzi. Kluczowe są trzy liczby: rata z propozycji banku, rata zmienna z Twojej marży i rata w najlepszej ofercie refinansowania. Tekst ma charakter informacyjny i nie jest indywidualną poradą finansową.
FAQ - okresowo stała stopa
Co się dzieje po zakończeniu okresowo stałej stopy?
Bank proponuje nowe stałe oprocentowanie na kolejny okres. Jeśli go nie przyjmiesz, kredyt zwykle przechodzi na oprocentowanie zmienne z umowy (wskaźnik plus marża).
Kiedy bank wysyła propozycję nowej stopy?
Termin wynika z umowy. Przykładowo według informacji mBanku oferta przychodzi 2 miesiące przed końcem 5-letniego okresu.
Czy za ustalenie nowej stałej stopy bank może pobrać opłatę?
Nie. Zakazuje tego art. 29 ust. 4 ustawy o kredycie hipotecznym, na co zwrócił uwagę Urząd KNF w stanowisku z 27.06.2023.
Czy rata po 5 latach wzrośnie?
To zależy od nowego oprocentowania. Dla kredytu 400 tys. zł na 30 lat ze stałą stopą 6,30% rata po 5 latach wyniesie ok. 2 348 zł przy 5,74% i ok. 2 883 zł przy 8%.
Czy mogę zmienić bank po zakończeniu stałej stopy?
Tak. Refinansowanie w innym banku to normalna droga, ale wymaga ponownej oceny zdolności i wiąże się z kosztami, np. wyceny nieruchomości i ustanowienia hipoteki.
Przeczytaj też:





