Prowizja czy wyższa marża - to wybór, przed którym stawia wielu kredytobiorców bank: zapłać kilka tysięcy złotych na starcie i miej niższe oprocentowanie albo nie płać nic i miej ratę trochę wyższą. Odpowiedź zależy głównie od tego, jak długo naprawdę będziesz spłacać kredyt. Na przykładzie 500 tys. zł na 30 lat pokazujemy, po ilu latach prowizja się zwraca.
Z tego artykułu dowiesz się:
- czym różni się prowizja od marży i jak wpływają na koszt kredytu,
- ile wynosi różnica w racie przy marży niższej o 0,1 i 0,2 pkt proc.,
- po ilu latach prowizja 1% lub 2% się zwraca,
- dlaczego kredytowanie prowizji zwykle niszczy cały zysk,
- kiedy lepszy jest kredyt bez prowizji, a kiedy z prowizją.
Prowizja i marża - czym się różnią
Prowizja to jednorazowa opłata za udzielenie kredytu, zwykle jako procent jego kwoty. Płacisz ją raz, na początku, z własnych środków albo doliczając ją do kredytu. Marża to stała część oprocentowania, którą bank dodaje do wskaźnika referencyjnego (dziś WIBOR 3M, od 2027 r. w nowych umowach POLSTR). Płacisz ją przez cały okres kredytu w każdej racie.
Oprocentowanie zmienne to suma wskaźnika i marży. Przy WIBOR 3M 3,90% (fixing z 12.11.2026, GPW Benchmark) i marży 1,85% wychodzi 5,75%. Przy marży 1,65% byłoby to 5,55%. Wskaźnik się zmienia, ale marża w kredycie zmiennym pozostaje taka sama przez całą umowę, chyba że umowa mówi inaczej, np. przy podwyższonej marży do czasu wpisu hipoteki. O wszystkich składnikach kosztu piszemy w tekście co składa się na koszt kredytu hipotecznego.
Prowizja czy wyższa marża - wyliczenie dla 500 tys. zł
Przy kredycie 500 tys. zł na 30 lat marża niższa o 0,2 pkt proc. obniża ratę o ok. 63 zł miesięcznie. Prowizja 2% to 10 tys. zł zapłacone na starcie. Poniżej porównujemy dwa warianty. Są to warianty przykładowe, zbudowane do obliczeń, a nie oferty konkretnych banków.
| Parametr | Wariant A: bez prowizji | Wariant B: z prowizją |
|---|---|---|
| Kwota kredytu | 500 000 zł | 500 000 zł |
| Prowizja | 0% | 2% (10 000 zł z własnych środków) |
| Marża | 1,85% | 1,65% |
| Oprocentowanie (WIBOR 3M 3,90% + marża) | 5,75% | 5,55% |
| Rata równa (30 lat) | 2 917,86 zł | 2 854,65 zł |
| Różnica w racie | ok. 63 zł miesięcznie na korzyść wariantu B | |
Samo dzielenie prowizji przez różnicę w racie daje ok. 158 miesięcy, czyli ponad 13 lat. To jednak uproszczenie, bo w wariancie B spłacasz też kapitał trochę szybciej. Dlatego porównaliśmy pełny koszt kredytu, czyli wpłacone raty, prowizję i odsetki, przy założeniu, że po określonej liczbie lat spłacasz całe pozostałe saldo, np. przy sprzedaży mieszkania lub refinansowaniu.
| Spłata całości po | Koszt A (bez prowizji) | Koszt B (prowizja 2%) | Różnica (B minus A) |
|---|---|---|---|
| 3 latach | ok. 84 585 zł | ok. 91 584 zł | +6 999 zł (A tańszy) |
| 5 latach | ok. 138 883 zł | ok. 143 887 zł | +5 005 zł (A tańszy) |
| 8 latach | ok. 216 672 zł | ok. 218 715 zł | +2 042 zł (A tańszy) |
| 10 latach | ok. 265 744 zł | ok. 265 848 zł | +103 zł (remis) |
| 15 latach | ok. 376 592 zł | ok. 372 076 zł | -4 516 zł (B tańszy) |
| 30 latach | ok. 550 431 zł | ok. 537 674 zł | -12 757 zł (B tańszy) |
Wniosek: przy tych parametrach prowizja 2% za marżę niższą o 0,2 pkt proc. zaczyna się opłacać dopiero po ok. 10 latach. Jeśli w tym czasie sprzedasz mieszkanie, przeniesiesz kredyt do innego banku albo spłacisz go dużymi nadpłatami, wariant bez prowizji wyjdzie taniej. Jeśli spłacasz kredyt do końca, zysk z prowizji to ok. 12,8 tys. zł w ciągu 30 lat.
Prowizja 1% za marżę niższą o 0,1 pkt proc.
Proporcja jest podobna. Prowizja 1% (5 tys. zł) przy marży 1,75% zamiast 1,85% obniża ratę o ok. 32 zł. Po 3 latach wariant z prowizją jest droższy o ok. 3,5 tys. zł, po 5 latach o ok. 2,5 tys. zł, po 10 latach różnica znika, a po 30 latach wariant z prowizją wychodzi taniej o ok. 6,4 tys. zł. Reguła jest więc prosta: każdy 1% prowizji za 0,1 pkt proc. marży wymaga ok. 10 lat spłaty, żeby się zwrócić.
Kredytowanie prowizji - pułapka, która zjada zysk
Jeśli doliczysz prowizję do kredytu, korzyść z niższej marży praktycznie znika. Żeby dostać na rękę 500 tys. zł przy prowizji 2%, trzeba pożyczyć ok. 510 204 zł. Rata przy 5,55% wyniesie wtedy ok. 2 912,91 zł, czyli tylko o ok. 5 zł mniej niż w wariancie bez prowizji. Do tego przez 30 lat płacisz odsetki od samej prowizji. Kredytowana prowizja ma sens tylko wtedy, gdy marża jest niższa wyraźnie, a nie o 0,1-0,2 pkt proc.
Prowizja a wcześniejsza spłata i refinansowanie
Przy wcześniejszej spłacie kredytu hipotecznego prowizja pobrana na początku co do zasady nie wraca. Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z 9 lutego 2023 r. (C-555/21) uznał, że przy kredytach hipotecznych obniżka kosztów przy wcześniejszej spłacie nie musi obejmować opłat niezależnych od czasu trwania umowy. To ważna różnica w porównaniu z kredytami konsumenckimi.
Z kolei przy oprocentowaniu zmiennym bank może pobrać rekompensatę za wcześniejszą spłatę tylko przez pierwsze 3 lata umowy i maksymalnie 3% spłacanej kwoty (art. 40 ustawy o kredycie hipotecznym). Po tym okresie nadpłata i refinansowanie są bezpłatne, co sprzyja wariantowi bez prowizji: im łatwiej zmienić bank lub nadpłacić, tym mniej prawdopodobne, że spłacisz kredyt w pierwotnym banku przez 10 lat i dłużej. O nadpłacie piszemy w tekście nadpłata kredytu hipotecznego - okres czy rata.
Kiedy wybrać prowizję, a kiedy wyższą marżę
| Sytuacja | Lepszy zwykle wariant | Dlaczego |
|---|---|---|
| Planujesz sprzedać mieszkanie w ciągu kilku lat | Bez prowizji | Prowizja nie zdąży się zwrócić |
| Zamierzasz mocno nadpłacać | Bez prowizji | Niższe saldo zmniejsza korzyść z niższej marży |
| Liczysz na refinansowanie, gdy stopy spadną | Bez prowizji | Zmiana banku po kilku latach przekreśla zwrot prowizji |
| Mieszkanie „na lata", spłata do końca | Z prowizją | Niższa marża działa przez cały okres |
| Masz mało gotówki po zakupie | Bez prowizji | Kilka tysięcy złotych lepiej zostawić na poduszkę |
| Bank daje dużą obniżkę marży za niską prowizję | Z prowizją | Zwrot szybszy niż ok. 10 lat |
Przy porównywaniu ofert pamiętaj, że niższa marża bywa powiązana z dodatkowymi produktami: kontem z wpływem wynagrodzenia, kartą, ubezpieczeniem. Ich koszt też trzeba doliczyć. Jeśli zrezygnujesz z nich później, marża może wzrosnąć zgodnie z umową. Dla porównania kilku ofert skorzystaj z kalkulatora kredytu hipotecznego i przelicz raty dla każdej marży osobno.
Jak policzyć to dla własnej oferty
- Poproś bank o dwa warianty oferty: z prowizją i bez prowizji, przy tej samej kwocie i okresie.
- Odejmij raty i zapisz miesięczną różnicę.
- Podziel prowizję w złotych przez różnicę w racie. Wynik w miesiącach to orientacyjna granica opłacalności, w praktyce zwrot przychodzi o 2-3 lata wcześniej, bo niższa marża szybciej zmniejsza saldo.
- Porównaj wynik z realnym planem: czy na pewno będziesz spłacać kredyt w tym banku tak długo.
- Sprawdź RRSO obu ofert, ale pamiętaj, że RRSO zakłada spłatę przez cały okres, więc faworyzuje warianty z prowizją.
Ostatni punkt jest szczególnie ważny. RRSO wariantu z prowizją może być niższe, a mimo to dla kogoś, kto sprzeda mieszkanie po 6 latach, oferta bez prowizji będzie tańsza. Ten tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej analizy oferty.
FAQ - prowizja czy wyższa marża
Co bardziej się opłaca: prowizja czy wyższa marża?
Przy typowych proporcjach (1% prowizji za 0,1 pkt proc. marży) prowizja zwraca się po ok. 10 latach. Jeśli planujesz spłacać kredyt krócej, lepszy jest wariant bez prowizji.
Ile wynosi różnica w racie przy marży niższej o 0,1 pkt proc.?
Przy kredycie 500 tys. zł na 30 lat i oprocentowaniu ok. 5,75% to ok. 32 zł miesięcznie, przy 0,2 pkt proc. ok. 63 zł.
Czy prowizja wraca przy wcześniejszej spłacie kredytu hipotecznego?
Co do zasady nie. Według wyroku TSUE C-555/21 opłaty niezależne od czasu trwania umowy nie muszą być zwracane przy wcześniejszej spłacie kredytu hipotecznego.
Czy warto kredytować prowizję?
Zwykle nie. Przy niewielkiej obniżce marży rata jest prawie taka sama jak bez prowizji, a odsetki od prowizji płacisz przez cały okres.
Czy RRSO wystarczy do porównania ofert z prowizją i bez?
Nie w pełni. RRSO zakłada spłatę do końca okresu, więc nie pokazuje, co się stanie przy wcześniejszej sprzedaży lub refinansowaniu.
Wyliczenia przygotowane 15.11.2026 przy założeniu: WIBOR 3M 3,90% (notowanie z 12.11.2026, GPW Benchmark), marża 1,85% (wariant A, średnia z przeglądu ofert Totalmoney, wrzesień 2026) lub 1,65%/1,75% (warianty przykładowe), raty równe, 30 lat, bez kosztów ubezpieczeń i wyceny, oprocentowanie stałe przez cały okres. Wyliczenia mają charakter poglądowy, nie są ofertą w rozumieniu art. 66 Kodeksu cywilnego ani informacją o kredycie konkretnego banku.
Przeczytaj też:





